nov 292017
 

Woensdag 27 september 2017, bestuurskantoor locatie SPO Utrecht

Een schoolleider uit het primair onderwijs brengt een vraag in over leiderschap binnen zijn bestuur: hoe verhouden het oude en nieuwe leiderschap zich tot elkaar?

Er staan twee leiders in de opstelling. Het Hoofd der School en schoolleider. Successievelijk worden het kind, het team, het bestuur en het ministerie ingebracht.

Inzichten uit de opstelling

  • Er is een machtsstrijd tussen de twee leiders op één plek
  • Kinderen willen geen machtsstrijd en gaan tussen de leiders instaan, als buffer
  • Als het team in de opstelling komt, neemt het team de plek in tussen de leidinggevenden, als buffer
  • Het team is in verwarring en wordt gemangeld tussen het oude en nieuwe schoolleiderschap
  • De machtsstrijd ontneemt de essentie van het onderwijs de adem
  • De essentie van het onderwijs is een gevoel, wat iedereen kent, maar bijna geen taal aan kan geven
  • Het Hoofd der School staat voor vertrouwd en zeker. Het lijkt schijnveiligheid te bieden
  • Het nieuwe leiderschap is boos, omdat het niet gesteund wordt door de bestuurder. Hij verwijt de bestuurder dat hij wegkijkt
  • Ook OCW kijkt weg naar een andere kant, dan het onderwijsveld
  • Het nieuwe leiderschap heeft de blik gericht op het onderwijs van de toekomst
  • Politiek, bestuurder en schoolleiding lijken allemaal een andere stip op de horizon te hebben.
  • Er ontstaat ontspanning in de opstelling wanneer het team bij de kinderen en de ouders gaat staan
  • Het oude leiderschap is gebaat bij rookgordijnen, want dan wordt er niet op hem gelet
  • Het ouder leiderschap is alleen bang voor de zakelijke manager, die kan hij namelijk niet beïnvloeden

Systemische analyse

In de opstelling hebben we verschillende type leiderschap gezien

  • Vaderlijk leiderschap bij het Hoofd der School. Dit lijkt gekoppeld te zijn aan de familiecultuur en de menselijkheid in het onderwijs. Valkuil is verstoppen
  • Persoonlijk leiderschap: dit lijkt gekoppeld te zijn aan echt, authentiek en volwassenheid
  • Manager: dit lijkt gekoppeld te zijn aan taakgerichtheid en empowerment. De valkuil is droppen of over de schutting gooien
  • CvB: dit lijkt gekoppeld te zijn aan focus. De valkuil is geen verbinding met het veld
  • Team: dit lijkt gekoppeld te zijn aan zorg en verbinding. De valkuil is een te grote jas aantrekken

In het leiderschap lijkt een transformatie plaats te vinden van een politieke/familiaire cultuur naar een meer zakelijke cultuur

Conclusies

Als iedereen zijn stuk/verantwoordelijkheid neemt, kan het gaan stromen.
De weg van transformatie is via het menselijke.
De vraag aan OCW: wil je de transformatie leiden?
De schoolleider heeft zijn focus te houden op de essentie, waarbij hij mogelijk andere mensen in de school inschakelt voor andere rollen van leiderschap.

Verslaglegging Sander Galjaard

jul 012016
 

icon-ondernemen-met-hart-en-ziel-ondernemersopstellingen-jerphaaspuntnlHet terugvinden van passie in je werk. Het belang van vertragen in het onderwijs als tegenhanger van ‘doen, doen, doen en iets nieuws starten voordat het voorgaande is afgesloten’. En het uithouden met dat het tijd kost voordat er een beweging ontstaat. De relatie tussen onderwijs en onderzoek naar onderwijs. Thema’s die aan bod komen tijdens de Systemische Werkplaats Onderwijs van 1 juni 2016 naar aanleiding van de vraag van iemand die eerst docent was en nu werkzaam is als onderzoeker.

In een inleidend interview met de hele groep komen we tot een vraag die we onderzoeken aan de hand van een loopbaanopstelling. Pas tijdens de opstelling werd duidelijk dat de dieperliggende vraag was: “Hoe kan ik als onderzoeker het plezier, dat ik had als docent, integreren in mijn rol als onderzoeker?” Lees verder…

dec 212015
 

manvrouwbalansWij zijn het middelpunt van de opstelling, wij representeren de mannelijke en vrouwelijke energie van de uitvoerende macht”.  Dat was de slotzin van de twee representanten van de opstelling op 25 november tijdens de Systemische Werkplaats Onderwijs. Een man en een vrouw tegenover elkaar representeerden de uitvoerende macht en waren tegelijkertijd samen een krachtig middelpunt. Daaromheen waren alle andere elementen in de opstelling geordend. De verbinding tussen de man en de vrouw raakt alle deelnemers diep. Er gaat een grote kracht van dit beeld uit. De twee elementen (man en vrouw) staan tegenover elkaar, in rust, beiden in hun zelfstandige kracht en toch met elkaar verbonden. Het mannelijk en het vrouwelijke samen, de liefde voor elkaar en de ruimte en erkenning, dat laat alles weer stromen.

Wil je weten hoe de opstelling zich heeft ontvouwen om bij dit krachtige middelpunt te komen? Lees dan verder. Lees verder…

mrt 122015
 

Ongeveer anderhalf jaar geleden kreeg ik een uitnodiging van Femmy Wolthuis om in gesprek te gaan. Als anderen het initiatief nemen om contact te zoeken, ga ik daar altijd op in. Kennelijk hebben zij een reden.  Bij Femmy was dat om te praten over systemisch werken in het onderwijs.  Ik was daar al een tijdje mee bezig en had al een aantal systemische werkplaatsen georganiseerd.

Na een uur praten waren we er eigenlijk al uit. We hadden allebei een verlangen en wens om ‘iets’ te doen met systemisch werken in het onderwijs. Startend vanuit nieuwsgierigheid besloten we om een systemisch onderzoek naar het Nederlands onderwijsveld te doen. Wat? zul je je misschien afvragen. Een systemisch onderzoek naar het Nederlands onderwijs? Wat is dat dan? Hoe ziet dat eruit? Wat doen jullie dan? Mogen jullie dat wel? Lees verder…